Ev kadınlarına emeklilik fırsatı sunan sistem yeniden gündemde. Sosyal Güvenlik Kurumu kapsamında isteğe bağlı sigorta ile prim ödeyen kadınlar, çalışma şartı aranmadan emekli olabiliyor. Yeni dönemde devlet katkısı içeren modellerin devreye alınması bekleniyor.
İsteğe bağlı sigorta ile emeklilik yolu: Ev kadınlarına yeni fırsat
Hiç sigortalı çalışması bulunmayan ya da prim gününü tamamlayamayan kadınlar için isteğe bağlı sigorta sistemi yeniden gündemde. Sistem, düzenli prim ödemesiyle emeklilik hakkı elde etmenin alternatif yollarından biri olarak öne çıkıyor.
18 yaşını dolduran ve Türkiye’de ikamet eden herkes isteğe bağlı sigorta yaptırabiliyor. Ancak aktif sigortalı çalışanlar ile emekli aylığı alanlar bu kapsama dahil edilmiyor. Sistem özellikle ev kadınları, serbest çalışanlar ve düzensiz gelire sahip kişiler için tercih ediliyor.
İsteğe bağlı sigorta başvuruları e-Devlet üzerinden ya da sosyal güvenlik merkezleri aracılığıyla yapılabiliyor. Sisteme girenler, her ay düzenli prim ödeyerek emeklilik için gerekli gün sayısını tamamlıyor.
Prim tutarları asgari ücrete bağlı olarak hesaplanıyor. 2026 yılı itibarıyla en düşük isteğe bağlı sigorta primi 10 bin 899 lira 90 kuruş olarak uygulanıyor. Daha yüksek emekli maaşı hedefleyenler ise daha yüksek prim ödeyebiliyor.
2008 sonrası düzenlemelerle isteğe bağlı sigorta Bağ-Kur kapsamında değerlendiriliyor. Bu nedenle emeklilik için en az 5 bin 400 gün prim ödenmesi gerekiyor. Kısmi emeklilikte ise 15 yıl sigortalılık süresi ve yaş şartı aranıyor. Emeklilik yaşı 60 ile 65 arasında değişiyor.
Geçmişte sigortalı çalışması bulunanlar, eksik primlerini isteğe bağlı sigorta ile tamamlayarak daha erken emekli olabiliyor. Özellikle 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olanlar için daha esnek şartlar uygulanıyor.
En az 10 yıl kamu hizmeti bulunan ve görevinden ayrılan kişiler de isteğe bağlı sigorta ile emeklilik sürecini sürdürebiliyor. Bu kişiler belirli şartlarla emekli sandığı kapsamında değerlendiriliyor.
Evde üretim yapan, küçük ölçekli gelir elde eden ya da esnaf muafiyetinden yararlanan kadınlar da sistem kapsamında prim ödeyebiliyor. Bu sayede kayıt dışı faaliyetler sosyal güvenceye dahil ediliyor.
Yeni dönemde planlanan düzenlemeyle isteğe bağlı sigorta primlerinin üçte birinin devlet tarafından karşılanması öngörülüyor. Mevcut tutara göre yaklaşık 3 bin 633 liralık kısmın devlet tarafından ödenmesi, kalan primin ise yaklaşık 7 bin 266 liraya düşmesi bekleniyor.
GÜNDELİK ÇALIŞANLAR İÇİN ALTERNATİF MODEL
Ev hizmetlerinde çalışan gündelikçiler de sistemden yararlanabiliyor. Ayda 10 günden az çalışanlar için iş kazası sigortası yapılırken, isteyenler eksik günlerini kendileri tamamlayabiliyor. 10 günden fazla çalışanların sigorta primleri ise işveren tarafından yatırılıyor.
İsteğe bağlı sigorta kısa vadeli bir çözümden çok uzun vadeli bir planlama gerektiriyor. Düzenli prim ödemesi, sistemden emeklilik hakkı elde edebilmek için kritik önem taşıyor. Sistem, özellikle çalışma imkânı bulamayan kadınlar için önemli bir sosyal güvence alternatifi sunuyor.
