Hantavirüs haberleri yakından takip ediliyor. Dünya Sağlık Örgütü'nün yaptığı son açıklamada 7 vakanın olduğu belirtildi. Hantavirüsle ilgili de belirtiler ve bulaşıcı olup olmadığı merak edildi. İşte hantavirüs hakkında bilgiler
HANTAVİRÜS NEDİR?Hantavirüs, genellikle kemirgenler aracılığıyla insanlara bulaşan ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen nadir fakat tehlikeli bir virüs ailesidir. Özellikle akciğerleri veya böbrekleri hedef alan iki ana hastalık tablosuna neden olur.
Hantavirüs, genellikle kemirgenler aracılığıyla insanlara bulaşan ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen nadir fakat tehlikeli bir virüs ailesidir. Özellikle akciğerleri veya böbrekleri hedef alan iki ana hastalık tablosuna neden olur.
HANTAVİRÜS BELİRTİLERİ NELERDİR?Erken Belirtiler (Grip benzeri):Yüksek ateş ve titremeŞiddetli kas ağrıları (özellikle kalça, sırt ve omuzlarda)Halsizlik, baş ağrısı ve baş dönmesiKarın ağrısı, bulantı ve kusmaGeç Belirtiler:Akciğer tutulumunda (HPS): Öksürük ve şiddetli nefes darlığı. Akciğerler sıvı ile dolar, bu durum hayati tehlike yaratır.Böbrek tutulumunda (HFRS): Düşük tansiyon, akut böbrek yetmezliği ve vücudun çeşitli yerlerinde kanamalar.
Erken Belirtiler (Grip benzeri):
Yüksek ateş ve titreme
Şiddetli kas ağrıları (özellikle kalça, sırt ve omuzlarda)
Halsizlik, baş ağrısı ve baş dönmesi
Karın ağrısı, bulantı ve kusma
Akciğer tutulumunda (HPS): Öksürük ve şiddetli nefes darlığı. Akciğerler sıvı ile dolar, bu durum hayati tehlike yaratır.
Böbrek tutulumunda (HFRS): Düşük tansiyon, akut böbrek yetmezliği ve vücudun çeşitli yerlerinde kanamalar.
HANTVİRÜS BULAŞICI MI, NASIL BULAŞIR?Hantavirüs, "zoonotik" bir hastalıktır, yani esas olarak hayvanlardan insanlara geçer. Virüsün asıl kaynağı tarla fareleri, sıçanlar ve diğer bazı kemirgenlerdir. Bulaşma yolları şunlardır:Hava Yolu (Soluma): En yaygın yoldur. Kemirgenlerin kurumuş idrar, dışkı veya salyalarıyla kirlenmiş tozların havaya karışması ve insanın bu havayı solumasıyla bulaşır.Temas: Virüslü atıkların bulunduğu yüzeylere dokunup ardından elin ağza, burnuna veya göze sürülmesi.Isırılma: Nadir de olsa enfekte bir kemirgenin ısırması sonucu bulaşabilir.
Hantavirüs, "zoonotik" bir hastalıktır, yani esas olarak hayvanlardan insanlara geçer. Virüsün asıl kaynağı tarla fareleri, sıçanlar ve diğer bazı kemirgenlerdir. Bulaşma yolları şunlardır:
Hava Yolu (Soluma): En yaygın yoldur. Kemirgenlerin kurumuş idrar, dışkı veya salyalarıyla kirlenmiş tozların havaya karışması ve insanın bu havayı solumasıyla bulaşır.
Temas: Virüslü atıkların bulunduğu yüzeylere dokunup ardından elin ağza, burnuna veya göze sürülmesi.
Isırılma: Nadir de olsa enfekte bir kemirgenin ısırması sonucu bulaşabilir.
HANTAVİRÜS İLACI, AŞISI, TEDAVİSİ VAR MI?Hantavirüsün kendine özgü spesifik bir ilacı veya aşısı yoktur.Erken Teşhis: Tedavideki en kritik nokta erken teşhistir.Destekleyici Tedavi: Hastalar genellikle yoğun bakımda tedavi edilir. Solunum desteği (ventilatör), sıvı dengesinin korunması ve böbrek fonksiyonlarının takibi yapılır.İyileşme: Erken dönemde tıbbi müdahale yapılan hastaların kurtulma şansı çok daha yüksektir.
Hantavirüsün kendine özgü spesifik bir ilacı veya aşısı yoktur.
Erken Teşhis: Tedavideki en kritik nokta erken teşhistir.
Destekleyici Tedavi: Hastalar genellikle yoğun bakımda tedavi edilir. Solunum desteği (ventilatör), sıvı dengesinin korunması ve böbrek fonksiyonlarının takibi yapılır.
İyileşme: Erken dönemde tıbbi müdahale yapılan hastaların kurtulma şansı çok daha yüksektir.
Korunma ve KontrolKorunmada en önemli unsur, insanların yaşam alanlarında kemirici kontrolünün sağlanmasıdır.Kemirgenlerin, ev ve diğer binalardan uzak tutulması ve girmesinin önlenmesi gerekir.Evlerde genel olarak farelere yönelik önlemler (yiyeceklerin kapalı kaplarda saklanması, farelerin yerleşebileceği boşlukların tamiri, genel hijyen kurallarına uyulması) alınmalıdır.Kapı ve pencerelere sineklik konulmalıdır.Çöp konteynerlerinin kapakları sürekli kapalı tutulmalıdır.Kemirgenlerin yaşam alanı olan rögar kapakları tamir edilmeli, depolarda gereksiz eşyalar saklanmamalı, hijyen tedbirlerine azami özen gösterilmelidir.Fare leşleri ortalıkta bırakılmamalı, derince açılmış bir çukura gömülmelidir. Bu işlem sırasında eldiven giyilmeli ve maşa vb. cisimler kullanılmalıdır. İşlemlerden sonrasında eller mutlaka su ve sabunla yıkanmalıdır. Fare leşlerinin bulunduğu alan çamaşır suyuyla dezenfekte edilmelidir.Evcil hayvan olarak fare ya da kemirgen beslenmemeli ve kemirgen yuvalarıyla direkt temastan kaçınılmalıdır.Özellikle tarlada çalışanlar tarla farelerinden uzak durmalıdır.İnsan ve hayvan gıdaları kemirgenlerden uzak tutulmalı/saklanmalıdır.Endemik bölgelere giden ve kemirgenlerle temasa maruz kalabilecek kişiler, mesleği gereği seyahat edenler, kamp yapanlar, gezginler kemirgenleri çadırlarından ve konakladıkları yerlerden uzak tutacak önlemler almalı ve yiyeceklerini kemirgenlerden kaynaklanabilecek herhangi bir bulaşma olmaması için korumalıdır.Kemirgenler ile kontamine alanların temizlenmeden önce dezenfektan spreyler ile dezenfekte edilmelidir. Bu alanların süpürülmemesi ve elektrikli süpürge ile çekilmemesi gereklidir. Dezenfektanla ıslatılmış havlu veya tahta bezi kullanılmalıdır. Temizlik yapılırken tozların solunmasını önleyici uygun maskelerin (cerrahi maske) kullanılması gerekir.Kemirgenlerin uygun tedbirler alınması koşuluyla tuzak kullanılarak yakalanması önerilmektedir.Kemirgenler kesinlikle canlı olarak yakalanmaya çalışmamalıdır.Laboratuarda kullanılan kemirgenlerin hantavirüs enfeksiyonu yönünden test edilmesi gereklidir.Çalışanların eldiven ve maske takması, dezenfektan kullanmaları sağlanmalıdır.El yıkama alışkanlığına özen gösterilmelidir.Doğada veya evde riskli alanlara temas sonrasında eller su ve sabunla yıkanmalıdır.
Korunmada en önemli unsur, insanların yaşam alanlarında kemirici kontrolünün sağlanmasıdır.Kemirgenlerin, ev ve diğer binalardan uzak tutulması ve girmesinin önlenmesi gerekir.
Evlerde genel olarak farelere yönelik önlemler (yiyeceklerin kapalı kaplarda saklanması, farelerin yerleşebileceği boşlukların tamiri, genel hijyen kurallarına uyulması) alınmalıdır.
Kapı ve pencerelere sineklik konulmalıdır.Çöp konteynerlerinin kapakları sürekli kapalı tutulmalıdır.
Kemirgenlerin yaşam alanı olan rögar kapakları tamir edilmeli, depolarda gereksiz eşyalar saklanmamalı, hijyen tedbirlerine azami özen gösterilmelidir.
Fare leşleri ortalıkta bırakılmamalı, derince açılmış bir çukura gömülmelidir. Bu işlem sırasında eldiven giyilmeli ve maşa vb. cisimler kullanılmalıdır. İşlemlerden sonrasında eller mutlaka su ve sabunla yıkanmalıdır. Fare leşlerinin bulunduğu alan çamaşır suyuyla dezenfekte edilmelidir.
Evcil hayvan olarak fare ya da kemirgen beslenmemeli ve kemirgen yuvalarıyla direkt temastan kaçınılmalıdır.
Özellikle tarlada çalışanlar tarla farelerinden uzak durmalıdır.
İnsan ve hayvan gıdaları kemirgenlerden uzak tutulmalı/saklanmalıdır.
Endemik bölgelere giden ve kemirgenlerle temasa maruz kalabilecek kişiler, mesleği gereği seyahat edenler, kamp yapanlar, gezginler kemirgenleri çadırlarından ve konakladıkları yerlerden uzak tutacak önlemler almalı ve yiyeceklerini kemirgenlerden kaynaklanabilecek herhangi bir bulaşma olmaması için korumalıdır.
Kemirgenler ile kontamine alanların temizlenmeden önce dezenfektan spreyler ile dezenfekte edilmelidir. Bu alanların süpürülmemesi ve elektrikli süpürge ile çekilmemesi gereklidir. Dezenfektanla ıslatılmış havlu veya tahta bezi kullanılmalıdır. Temizlik yapılırken tozların solunmasını önleyici uygun maskelerin (cerrahi maske) kullanılması gerekir.
Kemirgenlerin uygun tedbirler alınması koşuluyla tuzak kullanılarak yakalanması önerilmektedir.
Kemirgenler kesinlikle canlı olarak yakalanmaya çalışmamalıdır.
Laboratuarda kullanılan kemirgenlerin hantavirüs enfeksiyonu yönünden test edilmesi gereklidir.
Çalışanların eldiven ve maske takması, dezenfektan kullanmaları sağlanmalıdır.
El yıkama alışkanlığına özen gösterilmelidir.
Doğada veya evde riskli alanlara temas sonrasında eller su ve sabunla yıkanmalıdır.
