Sosyal güvenlik sisteminde engelli sigortalıları ilgilendiren önemli bir değişiklik yürürlüğe girdi. Meclis’ten geçen düzenlemeyle birlikte erken emeklilik uygulamasına ilişkin bazı kurallar güncellenirken, engellilik durumuna göre uygulanacak emeklilik şartları da yeniden belirlendi. Özellikle engelli raporuna sahip çalışanlar, yeni sistemde hangi koşullarda emeklilik hakkı kazanabileceklerini ve düzenlemenin kendilerini nasıl etkileyeceğini araştırmaya başladı.

Bağ-Kur Sigortalıları Nasıl Etkilenecek?

1 Ekim 2008 tarihinden itibaren, Bağ-Kur sigortalıları için de erken emeklilik yolu açıldı. Buna göre engellilik oranı yüzde 60 ve üzeri olanlar 15 yıl 3.960 gün, yüzde 50-59 arasında olanlar 16 yıl 4.320 gün, yüzde 40-49 arasında olanlar ise 18 yıl 4.680 günden emekli olabilecek.

Memurlara Erken Emeklilik İmkanı

Memurlar Bağ-Kurlulara benzer şekilde 2008 sonrası bu haktan yararlanmaya başladılar. 2008 öncesinde kamu görevine başlayan ve en az yüzde 40 engellilik raporu olan memurlar, 15 yıl (5400 gün) prim ödedikleri takdirde emekli olabilecekler. Ancak 2008 sonrası görevde olan memurlar için de engellilik oranına bağlı olarak farklı erken emeklilik şartları geçerli.

Yeni Yasa ile Değişen Şartlar

Yeni yasa ile birlikte 2008 öncesi sigortalı olan engelliler için vergi indirimi belgelerinin yerine iş gücü kaybı oranı dikkate alınacak. Yani daha önce maliye sağlık kurullarının kararı aranırken, yeni düzenleme ile SGK sağlık kurulu onayı geçerli olacak. Ayrıca raporlar ile ilgili yapılan değişiklikler de dikkat çekici.

Rapor Değişiklikleri

Artık engellilik oranı belirlenirken sigortalının yaptığı işin doğasına göre çalışma gücü kaybı değerlendirilecek. Önceden sağlık sorunları ayrı ayrı değerlendirilip iş gücü kaybı hesaplanırken şimdi tamamen çalışma gücü kaybı göz önünde bulundurulacak.

1800 Günle Malulen Emeklilik

Yeni yasa ile birlikte engellilik oranı yüzde 60 ve üzeri olanlar için 1.800 gün (5 yıl) primle, başka bir şart olmadan malulen emeklilik hakkı tanınıyor. Bu, çalışan bireylerin iş gücü kaybı nedeniyle emekli olabilmesinin yolu olarak belirtiliyor.

Malulen Emeklilik Süreci

Malulen emekli olmak isteyen sigortalılar, 5 yıl (1.800 gün) prim ödemiş olmaları durumunda SGK’ya başvurarak bir hastaneye sevk edilerek heyet raporu almak zorundalar. Raporları SGK sağlık kurulu tarafından onaylandığında sigortalılar malulen emekli olabiliyor.

Engelli ve Malulen Emeklilik Arasındaki Farklar

Yeni yasa ile birlikte, engelli emekliliği ve malulen emeklilik arasındaki farklar netleşti:

Engelli emekliliği için engellilik oranı yüzde 40, malulen emeklilik için ise yüzde 60 isteniyor.

Engelli emekliliği, sigorta başlangıç tarihine göre yıl ve prim şartı içeriyor. Ancak malulen emeklilik için sadece 1.800 gün prim ödemesi yeterli.

Engelli emeklilik için vergi indirimi gerekliyken malulen emeklilik için çalışma şartı aranmıyor.

Vergi indirimi ile emekli olanlar çalışmaya devam edebilirken, malulen emekli olanların maaşı çalışmaları durumunda kesiliyor.