Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), erken emeklilik hayali kuran milyonlarca çalışanı ilgilendiren kritik bir malulen emeklilik uyarısında bulundu. Kurum tarafından yapılan resmi açıklamada, sigortalılık başlangıcından önce maluliyet derecesinde çalışma gücü kaybı olduğu tespit edilen kişilere malulen emeklilik kapsamında aylık bağlanamayacağı net bir şekilde vurgulandı. SGK yetkilileri, malulen emeklilik hakkından yararlanabilmek için en az %60 oranındaki çalışma gücü kaybının, ilk defa sigortalı olunan tarihten sonra meydana gelmiş olması gerektiğinin altını çizdi. İşte detaylar.

Yapılan bu resmi uyarı, ilk işe girmeden önce de mevcut rahatsızlıkları bulunan vatandaşlar için büyük önem taşıyor. Eğer bir çalışan sigortalı olarak tescil edilmeden önce malul durumdaysa, malullük sigortasından emekli olamıyor; ancak durumuna uygun koşulları taşıması halinde engelli emekliliği gibi alternatif kanalları değerlendirmesi gerekiyor. SGK, vatandaşların mağduriyet yaşamamaları ve emeklilik planlarını doğru mevzuat bilgileri ışığında yapmaları gerektiğine dikkat çekerek bu konudaki şartların sıkı bir şekilde denetlendiğini hatırlattı.

MALULEN EMEKLİ MAAŞI ALMA ŞARTI NEDİR?

SGK, sigorta tescilinden önce malul olduğu tespit edilenlerin emeklilik hakkını tamamen kaybetmediğini vurguladı. Çalışma gücü kaybı sigorta girişinden önce gerçekleşen kişiler, 15 yıllık sigortalılık süresini tamamlayarak emekli olabilir. Ayrıca, 3.600 ile 3.960 gün arasında değişen prim ödeme şartını da karşılamaları gerekiyor.

Malulen emeklilikten faydalanmak için çalışma gücünün en az yüzde 60’ının sigortalı olduktan sonra kaybedilmesi gerekiyor. Sigortalının ayrıca en az 10 yıl sigortalılık süresini ve 1.800 prim gününü tamamlaması bekleniyor. Başkasının sürekli bakımına muhtaç durumda olanlar için 10 yıllık sigortalılık süresi şartı aranmıyor.

Malulen emekli olan bir kişinin aylığı hesaplanırken Prime Esas Kazanç (PEK) tutarları dikkate alınmıyor. Primleri asgari ücretten ödense dahi bağlanan aylık, yasal taban sınırının altında olamıyor. Bu kişilere en az 23 bin 552 TL tutarında aylık bağlanıyor.

MALULEN EMEKLİ MAAŞI NE KADAR?

Malulen emekli olan bir sigortalının maaşı hesaplanırken, yattığı döneme ait prim ve kazançlar (Prime Esas Kazanç) dikkate alınıyor. Primleri asgari ücret seviyesinden dahi yatmış olsa, bağlanan malullük aylığı yasal taban sınırın altında olamıyor. Yani bu kişiler daha az primle en az taban aylık (23.552 TL) maaş bağlanıyor.

KİMLER MALULEN EMEKLİ AYLIĞI ALIR?

SGK, sigortalı olmadan önce malul olduğu belirlenen kişilerin tamamen emeklilik hakkını kaybetmediğine de dikkat çekti.

Buna göre söz konusu kişiler;

15 yıl sigortalılık süresini,

3.600 ila 3.960 gün arasında değişen prim günü şartını tamamlamaları halinde yaşlılık sigortası kapsamında emekli olabiliyor.

YAŞLILIK MAAŞI NE KADAR?

Yaşlılık aylığında da alt sınır yine taban aylık yani 23.552 TL. Prim günü 3600 günün üzerinde olan, daha uzun süre çalışıp yüksek prim ödeyenlerin emekli maaşı da hesaplanan kök aylığa göre daha yüksek olabiliyor.

Yaşlılık aylığı daha yüksek olsa da SGK’nın açıklamasına göre sigortalılık öncesi çalışma gücünü kaybedenlerin daha uzun yıllar beklemesi gerekecek. Öte yandan malullük aylığında SGK, gerekli görmesi halinde kontrol muayenesi isteyebiliyor. Yapılan değerlendirmede malullük halinin ortadan kalktığına karar verilmesi halinde aylık kesilebiliyor. Yaşlılık aylığında ise böyle bir kontrol uygulaması bulunmuyor.