Kademeli emeklilikte son durum! Kademeli emeklilik çıkarsa kimler emekli olacak? Yaş ve prim şartı ne olacak?

Kademeli emeklilik konusunda kamuoyunda ve TBMM gündeminde beklentiler devam ederken, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Ekonomi Yönetimi tarafından yürütülen etki analizleri takip edilmektedir. Henüz yasalaşmış resmi bir düzenleme veya Resmî Gazete’de yayımlanmış bir karar bulunmamakla birlikte, torba yasa kapsamına alınması talep edilen teklifler kamuoyunun odağındadır. İşte kademeli emeklilik yasası çıkarsa yaş ve prim şartı tablosu.
Kademeli emeklilik düzenlemesi, EYT kapsamı dışında kalan milyonlarca çalışanın yakından takip ettiği başlıklar arasında yer alıyor. TBMM’ye sunulan kanun tekliflerinden birinde, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olanların emeklilik için gerekli yaş ve prim şartlarının sigorta başlangıç tarihine göre kademeli olarak uygulanması öngörülüyor.
Düzenlemenin yasalaşması halinde özellikle 1999 sonrası sigorta girişi bulunan ve EYT’den yararlanamayan çalışanlar, mevcut sisteme göre daha erken emeklilik imkânına kavuşabilecek; ancak kesin yaş, prim günü ve kapsam şartları kanunlaşacak nihai metne göre belli olacak.
Kademeli emeklilik teklifi Meclis’e sunuldu mu?
1999 ile 2000 arasında sigorta girişi olanlar için yeni düzenlemenin olup olmadığı merak ediliyor. Muhalefet tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisine kademeli emeklilikle ilgili bir teklif sunuldu.
Kademeli emeklilik ne zaman çıkar?
Kademeli emekliliğin ne zaman çıkacağına ilişkin açıklanmış kesin bir tarih bulunmuyor. Konuyla ilgili beklentiler sürse de yeni bir yasa takvimi veya yürürlüğe giriş tarihi paylaşılmadı.
Emeklilik sistemi değişir mi, kademeli emeklilik gelir mi?
Hürriyet Gazetesi yazarı Noyan Doğan, 22 Nisan 2026 tarihli köşe yazısında okuyuculardan gelen sorular üzerine konuyla ilgili bilgilere yer verdi. İşte ayrıntılar; “Hemen hemen her gün hem okuyuculardan hem de eş dosttan kademeli emeklilikle ilgili, ‘çıkacak mı, ne zaman çıkacak, kamunun gündeminde mi’ şeklinde sorular alıyorum.
Kimileri de ‘Yaşadığımız haksızlığı neden gündeme getirmiyorsun’ diye sitem ediyor. Gelen soruları incelediğimde, kademeli emekliliğin tam anlaşılmadığı ve bu konuda kafa karışıklığı olduğu da görülüyor. Kimileri, kademeli emekliliği erken emeklilik olarak algılıyor.
2023’te, Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olanların EYT’den yararlanıp emekli olmalarını sağlayacak yasal düzenleme yapıldı ve gerekli şartları yerine getirenlere emeklilik yolu açıldı. O tarihten bu yana iki yıllık süreçte 2.6 milyon kişi EYT’den yararlanıp emekli oldu. Şartları yerine getirenler emekli olmaya da devam edecekler. Emekli olanların arasında 38-40 yaşlarında kişiler de vardı. Tabi bu durumun iki önemli çıktısı oldu. Birincisi, maliyeti. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, EYT’nin maliyetinin sadece 2024 yılında 724 milyar lira olduğunu, bunun da milli gelirin yüzde 2’sine tekabül ettiğini açıkladı.
İkinci çıktısı ise EYT’nin yarattığı yeni mağdur kitlesi oldu. Şöyle ki, 8 Eylül 1999 öncesi sigortalı olanlar, EYT’den yararlanıp emekli olurken; 10 Eylül 1999 sigorta girişi olanlar bundan yararlanamadı. Bu tarihten önce işe başlayanlar ile bu tarihten sonra başlayanlar arasında emeklilik yaşında 17-20 yıl fark oluştu. 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi olanlar haliyle kendilerine haksızlık yapıldığı gerekçesiyle tepki gösteriyor ve bu haksızlığın giderilmesini talep ediyorlar. Kendilerine de Emeklilikte Tarihe Takılanlar diyorlar. Öyle ki, dernekleştiler, hatta Kademeli Emeklilik Federasyonu adı altında federasyon da kurdular.
Haklı olarak şu görüşü savunuyorlar: “Aynı yaşta ve aynı sigorta primini ödemiş iki kişiden biri, sadece bir gün erken işe başladığı için EYT ile emekli olabiliyor. Diğeri ise emekli olamadığı için 17-20 yıl daha çalışmak zorunda kalıyor. Emekli olan düşük maaşla çalışmaya razı olduğu için işverenlerce tercih edilirken, emekli olamayan geçimini sağlamak için tam sigorta ve yeterli maaş isteyince iş bulmakta zorlanabiliyor. Sizce bu durum adil mi?”
Prim günü dolan kademeli emekli mi olacak?
Açıkça söylemek gerekirse milyonlarca çalışan, kademeli emekliliği bekliyor. Kademeli emeklilikten kasıt ne ve ne istiyorlar? Sigorta başlangıç tarihine bağlı keskin farklılıkların giderilmesini, emeklilik yaşının prim gün sayısının tamamlandığı tarihte bağlanmasını, yaş şartının kademeli, öngörülebilir ve aktüeryal denge ile uyumlu hale getirilmesini talep ediyorlar. Önerileri; sigortalıların yaşlılık aylığına hak kazanma yaşı, sigorta giriş tarihine bakılmaksızın prim gün sayısının tamamlandığı tarihe göre kademeli olarak uygulanması ve 8 Eylül 1999 ile Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olanların 7000 prim gün ile emekli aylığına hak kazanması.
Kademeli emeklilik tablosuna göre de 2020 öncesi sigortalı olanlar 7000 ve 7200 prim güne göre erkeklerde 47, kadınlarda 45 yaşında emekli olabilecekler. Mesela, 2021 yılında sigortalı olanlar erkek 48, kadın 46 yaşında emekliliğe hak kazanacak. Sigortalı olunan yıla göre emekli yaşı 65’e kadar çıkacak.
Kademeli emeklilik yaş prim şartı tablosu
Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) kademeli emeklilik tablosunun şu şekilde olmasını talep ediyor.
09.09.1999 – 2000 arası sigorta başlangıcı
Kadın: 43 yaş / 6.400 prim
Erkek: 45 yaş / 6.400 prim
2001 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 44 yaş / 6.475 prim
Erkek: 46 yaş / 6.475 prim
2002 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 45 yaş / 6.550 prim
Erkek: 47 yaş / 6.550 prim
2003 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 46 yaş / 6.625 prim
Erkek: 48 yaş / 6.625 prim
2004 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 47 yaş / 6.700 prim
Erkek: 49 yaş / 6.700 prim
2005 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 48 yaş / 6.775 prim
Erkek: 50 yaş / 6.775 prim
2006 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 49 yaş / 6.850 prim
Erkek: 51 yaş / 6.850 prim
2007 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 50 yaş / 6.925 prim
Erkek: 52 yaş / 6.925 prim
2008 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 51 yaş / 7.000 prim
Erkek: 53 yaş / 7.000 prim.

