Fransa’da gösteriler neden yapılıyor, protestocular ne istiyor, talepleri nedir?

Fransa’da protestoların şiddet olaylarına dönüşmesinin ardından hükümet, sokağa çıkma yasaklarının uygulanması için harekete geçti. ‘Polis kontrolü kaybetti’ diyen Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nuñez istifa etti, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron kabul etmedi. Sarı Yelekliler, 24 Ekim Cumartesi günü için ülke çapında yeni bir protesto dalgası planladıklarını duyurdu. Benzer gösteriler İtalya, Belçika, Portekiz ve Arnavutluk’ta da sokakları doldurdu. Peki Fransa’da gösteriler neden yapılıyor, protestocular ne istiyor, talepleri nedir? İşte Fransa’daki protestoların perde arkası.
Fransa’da okullardaki zor koşulları ve hayat pahalılığını protesto etmek için 17 Ekim Cumartesi günü düzenlenen gösteriler sırasında ülke genelinde şiddet olayları yaşandı. Yaklaşık 550 bin kişinin sokaklara çıktığı gösterilerde en az 2400 kişi gözaltına alındı. Fransız hükümeti, olayları “şiddetin tırmanması” olarak nitelendirdi. Paris’te çevik kuvvet polisiyle göstericiler arasında şiddetli çatışmalar oldu. Polis, kalabalığa göz yaşartıcı gaz ve tazyikli suyla müdahale etti.
Başkentte ve ülkenin diğer şehirlerinde binalar ateşe verildi. Limoges kentindeki belediye binasında çıkan büyük yangında çatının bir bölümü çöktü. Birçok kentte yağma olayları yaşandı. Belediye binalarına ve iş yerlerine yönelik yaygın tahribat da bildirildi. Başbakan Sébastien Lecornu, olaylarda 150 polis memurunun yaralandığını söyledi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ulusal televizyonda yaptığı konuşmada “sükunet ve düzen” çağrısında bulunarak, ülke genelindeki ayaklanmaların daha da tırmanmaması gerektiği konusunda uyarıda bulundu. Cumhurbaşkanı 17 Ekim’de düzenlenen büyük çaplı protestoların Fransa genelinde ayaklanmalara ve yağmalara dönüşmesinin ardından “hepimiz öfke ve utanç duyuyoruz” dedi.
Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nuñez isifasını Macron’a sundu
Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, hafta sonu bazı kentlerde düzenlenen protestolarda polisin “kontrolü kaybettiğini” söyledi. Nuñez, şiddet olayları öncesinde “yeterli öngörüyle hareket edilmediğini” de belirtti. “Yaşananların tümünden kendisini sorumlu hissettiği” için Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’a istifasını sunduğunu açıkladı. Ancak Macron istifayı kabul etmedi ve yönetimde devamlılığa ihtiyaç olduğunu belirterek Nuñez’in görevde kalmasını istedi.
Fransa’da gösteriler ne zaman ve neden başladı?
Protestolar eylül ayında Paris’in banliyölerinde daha iyi eğitim koşulları talebiyle liselilerin sokağa çıkmasıyla başladı. Öğrenciler, okulları önünde eylem düzenlendi. Bu protestolarda yıllardır okullarda süren öğretmen açığının, kalabalık sınıfların, yetersiz koşulların ve yatırım eksikliğinin son bulması isteği dile getirildi.
Birkaç hafta içinde öğrenci hareketinin sınırlarını aşan gösteriler, hayat pahalılığına, hükümete yönelik eleştirilere ve gelir eşitsizliğine yönelik tepkileri de kapsayan geniş bir protesto dalgasına dönüştü.
Hafta sonu hayat pahalılığı ve yükselen akaryakıt fiyatlarını protesto için sarı yelekliler de sokaktaydı. Hatta çiftçiler de tarım maliyetlerinin yüksekliğine dikkat çekmek için eylemlere katıldı.
Fransa’da gösteriler Avrupa’ya sıçradı mı?
Hafta sonu Avrupa’nın diğer ülkelerinde de protestocular sokaklara çıktı. Belçika’da öğrenciler eğitim sisteminin durumunu protesto etti. Portekiz’in başkenti Lizbon’da cumartesi günü on binlerce kişi artan yaşam maliyetlerini ve konut krizini protesto etmek için yürüdü. İtalya’nın Milano kentinde de iki gece üst üste hayat pahalılığına karşı protestolar düzenlendi.
