Haber MerkeziPrim esaslı kademeli emeklilik modeli: 1999 öncesi ve 2000 sonrası sigorta girişi olanlara kademeli emeklilik yaş şartı nedir?
Prim esaslı kademeli emeklilik, çalışanların emeklilik hakkının yalnızca yaş şartına değil, ödedikleri prim gün sayısına da bağlı olarak aşamalı şekilde belirlenmesini öngören bir sistemdir. Bu modelde sigortalılık başlangıç tarihi, prim gün sayısı ve yaş kriterleri birlikte değerlendirilir; daha fazla prim ödeyen kişilerin belirli şartlar altında daha erken emekli olabilmesi amaçlanır. Kademeli yapı sayesinde farklı tarihlerde çalışma hayatına başlayan sigortalılar için emeklilik koşullarının belirli aralıklarla ve aşamalı biçimde uygulanması hedeflenir.
Prim Esaslı Kademeli Emeklilik, sigortalı çalışanların emeklilik yaş ve prim günü şartlarının, ilk işe giriş tarihlerine ve ödedikleri toplam prim miktarına bağlı olarak aşamalı (basamaklı) bir şekilde belirlendiği sosyal güvenlik modelidir. Bu sistemde emeklilik hakkı tek bir yaş sınırı veya aniden yükselen sert bir eşikle sunulmaz; aksine sigorta başlangıç yılı ilerledikçe, emekli olunabilecek yaş sınırı ve tamamlanması gereken prim gün sayısı adım adım artar. Temel amacı; farklı yıllarda sisteme giren sigortalılar arasında adil bir geçiş süreci sağlamak, bir gün farkla yıllarca geç emekli olma gibi mağduriyetlerin önüne geçmek ve sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesini korumaktır. Özellikle belirli tarihler arasında sigortalı olanlar için yaştan ve primden kademeli esneklik sağlayarak daha öngörülebilir bir emeklilik planlaması yapılmasına imkân tanır.
Prim esaslı kademeli emeklilik nedir?
Prim esaslı kademeli emeklilik, sigortalı çalışanların ilk işe giriş tarihi, ödenen toplam prim gün sayısı ve sigortalılık süresi dikkate alınarak emeklilik yaşının adım adım (kademeli olarak) belirlendiği ve primini tam ödeyenlerin kademeli yaş indiriminden yararlandığı emeklilik modelidir.
Bu sistemde amaç, 8 Eylül 1999 öncesi işe girenler (EYT’liler) ile bu tarihten sonra işe girenler arasındaki yaş farkını yumuşatmak ve daha çok prim ödeyen çalışana daha erken emekli olma imkânı tanımaktır.
Mevcut sistemde 8 Eylül 1999 öncesi giren bir kişi yaş şartı olmadan emekli olabilirken, 9 Eylül 1999’da giren bir kişi kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşını beklemek zorundadır.
Yeterli prim gün sayısını (örneğin 7.000–7.200 gün) dolduran ve uzun yıllar sistemde kalarak prim ödeyen çalışanların, işe giriş yıllarına göre belirlenen kademeli yaş sınırlarıyla (örneğin 45, 48, 50 yaş gibi) aşamalı olarak emekli olabilmesini öngörür.
Kademeli emeklilik yaş prim şartı tablosu
Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) kademeli emeklilik tablosunun şu şekilde olmasını talep ediyor.
09.09.1999 – 2000 arası sigorta başlangıcı
Kadın: 43 yaş / 6.400 prim
Erkek: 45 yaş / 6.400 prim
2001 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 44 yaş / 6.475 prim
Erkek: 46 yaş / 6.475 prim
2002 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 45 yaş / 6.550 prim
Erkek: 47 yaş / 6.550 prim
2003 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 46 yaş / 6.625 prim
Erkek: 48 yaş / 6.625 prim
2004 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 47 yaş / 6.700 prim
Erkek: 49 yaş / 6.700 prim
2005 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 48 yaş / 6.775 prim
Erkek: 50 yaş / 6.775 prim
2006 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 49 yaş / 6.850 prim
Erkek: 51 yaş / 6.850 prim
2007 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 50 yaş / 6.925 prim
Erkek: 52 yaş / 6.925 prim
2008 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 51 yaş / 7.000 prim
Erkek: 53 yaş / 7.000 prim
