Başkent Riyad’da Veliaht Prens Muhammed bin Selman başkanlığında toplanan Suudi Arabistan Bakanlar Kurulu, Türkiye ile diplomatik ve hususi pasaport hamillerini vize yükümlülüğünden karşılıklı olarak muaf tutan anlaşmayı resmi olarak onayladı. Geçtiğimiz Mayıs ayında Ankara’da imzalanan ve daha önce Türkiye’de Cumhurbaşkanı kararıyla Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren bu anlaşma sayesinde; diplomatik ve hususi pasaport sahipleri, her yüz seksen günlük süre zarfında doksan günü aşmamak kaydıyla diğer ülkeye vizesiz giriş yapabilecek, transit geçebilecek ve geçici olarak konaklayabilecek.

Ülkenin resmi haber ajansı SPA’da yer alan habere göre Bakanlar Kurulu, başkent Riyad’da Veliaht Prens Muhammed bin Selman başkanlığında toplandı. Toplantıda, Türkiye ile diplomatik ve hususi pasaport hamillerinin vize yükümlülüğünden karşılıklı olarak muaf tutulmasına ilişkin imzalanan anlaşma onaylandı. Türkiye ve Suudi Arabistan, 6 Mayıs 2026’da Ankara’da düzenlenen Türkiye-Suudi Arabistan Koordinasyon Konseyi toplantısının ardından diplomatik ve hususi pasaport hamillerinin vize yükümlülüğünden karşılıklı olarak muaf tutulmasına ilişkin anlaşma imzalamıştı.

YEŞİL PASAPORT KAPSAMI GENİŞLİYOR MU?

Kamuoyunda “yeşil pasaport” olarak bilinen hususi damgalı pasaportun kapsamının genişletilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) iki ayrı kanun teklifi sunuldu. Birçok ülkeye vizesiz seyahat olanağı sağlayan yeşil pasaporta ilişkin teklifler, TBMM İçişleri Komisyonu’na sevk edildi.

Meclis’e sunulan ilk teklifte, havayolu pilot lisansını aldıktan sonra en az 5 yıl fiilen uçuş hizmetinde bulunan pilotlara hususi damgalı pasaport verilmesi öngörülüyor.

Teklifin gerekçesinde, pilotların yurt dışındaki eğitim, uçuş testi ve uçak teslim alma süreçlerinde vize engeliyle karşılaştığına dikkat çekildi. Vize işlemlerinin hem zaman kaybına hem de ekonomik maliyetlere neden olduğu belirtilen gerekçede, vize alamayan pilotların uluslararası eğitim faaliyetlerine katılamadığı ve bu durumun havacılık sektörünü olumsuz etkilediği ifade edildi.

İkinci kanun teklifinde ise Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) üyesi olan ve meslekte en az 10 yıl kıdemi bulunan mühendis ve mimarlara yeşil pasaport hakkı tanınması istendi. Teklifin gerekçesinde, mühendis ve mimarların uluslararası mesleki gelişim faaliyetlerine katılmasının önemine vurgu yapıldı. Yurt dışında düzenlenen eğitim, konferans, çalıştay ve teknik etkinliklerin mesleki bilgi birikimine katkı sağladığı belirtilerek, bu meslek gruplarının uluslararası faaliyetlere katılımının kolaylaştırılması gerektiği savunuldu. Tekliflerin yasalaşması halinde belirlenen koşulları sağlayan pilotlar, mühendisler ve mimarlar da hususi damgalı pasaport alabilecek. Ancak düzenlemeler henüz yasalaşmadı. Tekliflerin önce ilgili komisyonda, ardından TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmesi gerekiyor.

KİMLER YEŞİL PASAPORT ALABİLİYOR?

 1- TBMM Eski Üyeleri ve Eski Bakanlar,

2- Kadro derecesi 1,2 ve 3. derece olarak çalışan veya bu kadro derecesinden çalışmakta iken EMEKLİ olan devlet memurları.

3- 1.2. ve 3. derece kadro karşılığı çalışan ve bu derecelerde sözleşmeli olarak çalışmakta iken EMEKLİ olan devlet memurları.

4- Kadro karşılığı olmaksızın çalışıp emekli kesenekleri 1,2 ve 3. derece üzerinden kesilerek T.C. Emekli Sandığına yatırılan çalışanlar ile bu durumda çalışırken EMEKLİ olan sözleşmeli devlet memurları

5- Görevleri Süresince İl, İlçe ve 1. Kademe Belde Belediye Başkanları

6-Özelleştirme kapsam ve programına alınan/özelleştirilen T.C. Ziraat Bankası, Halk Bankası ve Emlak Bankası çalışanlarından;

· Özelleştirilmeden önce hususi pasaport alma hakkını elde etmiş bulunmak,

· Kuruluş sermaye payının en az %51’i devlete ait kamu kuruluşu olmak,

· Sosyal Güvenlik yönünden T.C. Emekli Sandığına bağlı olmak,

· Kamu görevlisi olmak,

· 4603 Sayılı İş Kanununa tabi olmak şartlarının tamamını taşıyan ve bu şartları taşırken EMEKLİ olan veya ÇEKİLEN personel.

7-Özelleştirilen Türk Telekom Müdürlüğü çalışanlarından;

· Özelleşmeden önce hususi damgalı pasaport alma hakkını elde ekmiş bulunmak,

· Kapsam dışı Personel statüsünde çalışması şartlarının tamamını taşıyan veya bu şartları taşırken emeklilik/çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılanlar.

8- Yukarıdaki 1,2,3,4,5,6 ve 7. maddede belirtilen şartları taşıyanların eşlerine, reşit olmayan çocuklarına ve evli bulunmayan, iş sahibi olmayan öğrenimine devam eden kız ve erkek çocuklarına (Açık Öğretim Lisesi, Açık Öğretim Fakültesi dâhil öğrenim gördükleri okuldan öğrenci olduğunu belgelemek şartı ile) 25 yaşını dolduruncaya kadar Hususi Damgalı Pasaport düzenlenmektedir.

9- 18 yaşını doldurmuş olsa dahi evli bulunmayan, iş sahibi olmayan aynı zamanda bedensel, zihinsel veya ruhsal özürlerinden en az biri nedeniyle sürekli bakıma muhtaç durumda olduğu resmi sağlık kurumlarının düzenlediği (tam teşekküllü Devlet Hastanesinden alacakları) sağlık kurulu raporu ile belgelenen hak sahibinin çocuklarına yaş sınırı olmaksızın Hususi Damgalı Pasaport düzenlenmektedir.

10- Hususi Pasaportlar 5 yıllık süreyle verilir. İl, İlçe ve 1. Kademe Belde Belediye Başkanlarına ise görevleri süresince hususi pasaport tanzim edilir.

Hususi Pasaport alabilmek için gerekli belgeler;

 1- Çalışanlar İçin; Hususi Pasaport Talep Formu. (Düzenlendiği tarihten itibaren 60 (altmış) gün geçerliliği olan)

(Hak sahibi memurun çalıştığı kurumun İl Müdürlüğü veya Bölge Müdürlüğü veya Genel Müdürlüğünce tanzim edilerek daha önce imza sirküsü (İmza örneği) İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğüne gönderilen yetkili kişi tarafından onaylanmış, hak sahibi ile birlikte pasaport alacak diğer aile fertlerinin kimlik bilgilerinin bulunduğu formdur.)

Emekliler İçin; Emeklilik Yazısı. (Emniyet Müdürlüklerine Daha Önce Verilmiş Olsa Dahi, Müdürlüğümüze yapılacak ilk pasaport başvurusu ve yenileme işlemlerinin her ikisi için de bir defalığına, emekli olunan kurumdan (Örneğin Öğretmenler İl Milli Eğitim Müdürlüğünden, Doktorlar İl Sağlık Müdürlüğünden) emekli olunan tarihteki kadro derecesi ve görev unvanını gösterir yazı istenecek, tereddüt edilmesi halinde belge hak sahibinden yeniden istenecektir.)

İstifa/Çekilme İçin; İstifa/Çekilme Yazısı. (Emniyet Müdürlüklerine Daha Önce Verilmiş Olsa Dahi, ilk pasaport başvurusu ve yenileme işlemlerinin her ikisi için de bir defalığına, istifa/çekilme olunan kurumdan (Örneğin Öğretmenler İl Milli Eğitim Müdürlüğünden, Doktorlar İl Sağlık Müdürlüğünden) kadro derecesi ve görev unvanını gösterir yazı istenecek, tereddüt edilmesi halinde belge hak sahibinden yeniden istenecektir.)